Blog

Containeremotie per regio verschillend (2/4)

Dit artikel is onderdeel van een vierluik. In deel 1 schetste ik het containerwereldbeeld, containerschepen en de Rotterdamse haven. Ik eindigde met de containerramp MSC Zoe in 2019.

MSC Zoe en containerschepen: voor menig Waddenbewoner zal het onderwerp de rillingen over de rug bezorgen. Daar ervaren ze namelijk direct de gevolgen van overboord geslagen containers ten noorden van de Waddeneilanden. Want het was niet voor het eerst dat containers en/of de inhoud ervan aanspoelden op de Waddeneilanden.MSC Zoe en containerschepen: voor menig Waddenbewoner zal het onderwerp de rillingen over de rug bezorgen. Daar ervaren ze namelijk direct de gevolgen van overboord geslagen containers ten noorden van de Waddeneilanden. Want het was niet voor het eerst dat containers en/of de inhoud ervan aanspoelden op de Waddeneilanden.

Jaarlijks slaan er containers overboord in de Noordzee.[1] En delen van de inhoud spoelen aan op de stranden. Alleen was het nog niet eerder voorgekomen op zo’n grote schaal als met MSC Zoe. In de nacht van 1 op 2 januari 2019 verloor dit schip 342 containers ten noorden van de Waddeneilanden.

Verlies van containers

Wereldwijd verliezen schepen containers. Van enkele tot honderden per incident. En hoeveel gemiddeld per jaar? Dat is lastig te achterhalen. De ramingen gaan van 1382 tot 10.000 containers.[2,3] Maar dat vertekent natuurlijk, afhankelijk van de hoeveelheid verliezen. Enkele schepen die in het jaar 2020 containers verloren: ONE Apus (1.816 stuks), OOCL Rauma (7 stuks), APL England (43 stuks), Francisca (33 stuks) en MSC Palak (23 stuks).[4,5,6,7,8] Totaal in deze opsomming hebben we het dus over 1.922 verloren containers.

Risico

Nu lijkt alsof het vervoer over water enorm risicovol is. Als we dan weer uitzoomen. Wereldwijd worden jaarlijks 802 miljoen containers vervoerd.[9] 0,00024% van de containers slaat dan overboord. Een naar mijn idee zeer klein risico. Spelen met cijfers: afhankelijk van welke kansberekening en context je gebruikt, maar de kans op een auto-ongeluk is 0,001135%.[10] Robbert Dijkgraaf schreef een column over ‘de kleinste kans’, dat even terzijde over risico’s.[11]

Grootschalig

Terug naar containers. Het grote verschil met de weg is natuurlijk dat als het misgaat, het soms goed misgaat met honderden containers die tegelijkertijd in zee terecht komen. De gevolgen zijn dramatisch. En dan krijgt het landelijke (politieke) aandacht. Sinds MSC Zoe vragen diverse Kamerleden regelmatig om aandacht voor de containervaart boven de Waddeneilanden. Wat de Waddenbewoners overigens al jarenlang doen. Mede ook door de groei van de containervaart.[12] Echter werden ze niet of nauwelijks gehoord. Tot MSC Zoe.

Regionale problematiek

In oktober 2020 vond in de Tweede Kamer het rondetafelgesprek plaats over het OVV-rapport over de containerramp met de MSC Zoe. De vijf Waddeneilanden brachten ook een paper in. Daar is in de bijlagen een brief uit 2007 opgenomen.[13] De zorgen van de Waddeneilanden worden daar al aan politiek Den Haag bekend gemaakt. Nederland lijkt klein, maar met dit soort onderwerpen is het een groot land. Want de problemen lijken landelijk, maar spelen regionaal. Ze zijn daar het gevoeligst en de hinder wordt daar daadwerkelijk ervaren. Een ander voorbeeld hiervan is natuurlijk Groningen en de gaswinning.

Feest in Rotterdam

Want een paar maanden voor de hoorzitting, in juni, wordt het nieuwe grootste containerschip ter wereld in de Rotterdamse haven feestelijk onthaald.[14] Op het gigantische schip HMM Algeciras kunnen 23.964 TUE containers. Ter vergelijking, MSC Zoe heeft een capaciteit van 19.224 TEU. Een jaar eerder in 2019 ontving Rotterdam ook MSC Gülsün (23.756 TEU) in de haven. Toen het grootste containerschip ter wereld.[15] En de Rotterdamse haven stelt dat schaalvergroting in de containervaart goed is voor de concurrentiepositie van de haven.[16] En dat staat natuurlijk in schril contrast met wat de Waddeneilanden willen.

Belangen

En het is natuurlijk volkomen logisch van de haven dat ze blij zijn als de gigantische containerschepen Rotterdam aan doen. Zoals al in deel 1 van deze vierluik stelde ik dat de haven draait op containers. En dat het de toegangspoort is voor Europa. Dat brengt (lijkt mij) natuurlijk voor de verantwoordelijke minister ook dilemma’s met zich mee. Ze kan zich eenmaal niet keihard opstellen tegenover de scheepvaartsector. Want de belangen zijn enorm. Niet alleen in Rotterdam, maar ook voor de economie en maatschappij. En dus in heel Nederland…

In dit deel heb ik beknopt de risico’s aangestipt en het regionale vs landelijke (politieke) gevoel beschreven. In het volgende deel van dit vierluik over containervervoer ga ik het hebben over consumentengedrag. Over de Action, groenten en natuurlijk containers.

Vierluik containervervoer: Containervaart en onze economie (1/4), Containeremotie per regio verschillend (2/4), Consumenten, de winkelketen Action, pompoenen en containers (3/4), Veiligheid containervervoer gaat niet alleen over de vaarroute (4/4)

Foto’s: EnvatoElements, screenshot brief Waddeneilanden, videostill Port of Rotterdam en Kustwacht Nederland

Bronnen
[1:] https://www.dvhn.nl/groningen/wadden/Sluiten-vaarroute-Wadden-is-zaak-van-lange-adem-25456396.html
[2:] https://safetyatsea.net/news/2020/number-of-containers-lost-at-sea-falls-but-safety-risk-remains/
[3:] https://www.standaard.be/cnt/g06b7teb
[4:] https://www.nieuwsbladtransport.nl/scheepvaart/2020/12/08/one-apus-1816-overboord-gevallen-containers-zijn-kwijt/
[5:] https://kustwacht.nl/nl/node/579
[6:] https://www.nieuwsbladtransport.nl/scheepvaart/2020/05/25/fotos-apl-england-verliest-40-containers-voor-australische-kust/
[7:] https://www.dvhn.nl/groningen/Gronings-vrachtschip-verliest-33-containers-langs-de-Schotse-kust-26163975.html
[8:] https://www.maritime-executive.com/article/msc-loses-containers-overboard-near-port-elizabeth-south-africa
[9:] https://www.statista.com/statistics/913398/container-throughput-worldwide/
[10:] https://www.trouw.nl/nieuws/de-keukentrap-is-pas-echt-gevaarlijk~b132fbbb/
[11:] http://www.robbertdijkgraaf.com/pdf/Publicaties%20columns%20NRC/NRC_12_03_24_De_kleinste_kans.pdf
[12:] https://www.trouw.nl/nieuws/scheepvaart-langs-wadden-moet-veiliger~bd1ef129/
[13:] https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/details?id=2020A03600
[14:] https://www.portofrotterdam.com/nl/nieuws-en-persberichten/hmm-algeciras-nieuwste-grootste-containerschip-ter-wereld-in-rotterdam
[15:] https://www.portofrotterdam.com/nl/nieuws-en-persberichten/aankomst-msc-gulsun-s-werelds-grootste-containerschip-in-haven-rotterdam
[16:] https://www.portofrotterdam.com/nl/nieuws-en-persberichten/aankomst-msc-gulsun-s-werelds-grootste-containerschip-in-haven-rotterdam