BlogCommunicatie

Containers en een nieuwsstorm

Vissers, ze kennen de zee als geen ander. Wekelijks gaan ze met hun schip eropuit om vis te vangen. Met twee, drie of meer bemanningsleden werken ze de klok rond om uiteindelijk de vis aan wal te brengen. En als de zee(bodem) anders is, merken of zien ze dat. Bijvoorbeeld met behulp van een sonar. En dat was ook vorige week het geval.

Vissers zagen op de bodem objecten die er –volgens hun- niet eerder lagen. Met de containerramp MSC Zoe in het achterhoofd, werden de objecten als mogelijke containers aangezien. En dat leidde tot een interessante week waar media, politiek, crisisorganisaties, de Kustwacht, openbare bronnen en de publieke opinie bij elkaar kwamen. De theorie volgens het boekje in de praktijk.

Het begin

Het is dinsdagmiddag 8 december. Op Twitter verschijnt een melding dat ‘minimaal 200 containers ontdekt zijn met behulp van sonar’.[1] Journalisten van de (noordelijke regionale) media kennen vissers persoonlijk en volgen ze online. Mede n.a.v. MSC Zoe zijn de lijntjes kort tussen ze. De tweet wordt opgepikt door de media. En dan gaat het los. De Kustwacht wordt veelvuldig gebeld. Onze perslijn staat roodgloeiend met vragen over de melding. Het gaat van enkele containers tot meer dan 200.[2,3,4]

Openbare bronnen

Er worden via openbare bronnen schepen erbij gehaald die de route hebben gevaren.[5] Het containerschip ‘Maersk Munich’ wordt als ‘schuldige’ aangewezen.[6,7] De route moet direct gesloten worden.[8] En dat allemaal binnen een tijdsbestek van ongeveer 6 uur. De dag erna volgen zelfs al Kamervragen.[9]

Nieuwsstorm

Het is bekend, maar social media werkt snel. Voor je het weet levert één twitterberichtje een nieuwsstorm op. Iedereen duikt er bovenop. De melding komt vanuit de visserij. Deskundige zeemannen die veel maritieme kennis hebben. Over de zee, het weer en de zeebodem. Met kleine bemanningen varen ze uit en werken ze hard. Dat het gevaarlijk is weten ze ook. De dag erna sloeg de viskotter UK171 om. Gelukkig werden de drie bemanningsleden gered door een andere kotter.[10] Slechter liep het helaas vorig jaar af met de bemanningsleden van de viskotter UK165 ’t Lummetje. De viskotter sloeg om en beiden bemanningsleden verdronken.[11]

MSC Zoe in het achterhoofd

Dat overboord geslagen containers in de Noordzee een hot item is, komt natuurlijk mede door MSC Zoe. Dit containerschip verloor 342 containers. En sindsdien zitten met name de noordelijke media bovenop dit onderwerp. En als dan een bericht op Twitter verschijnt van wéér meer dan 200 containers in zee, dan pakken ze dit logischerwijs op. Ook al is dit in Duitse wateren, 185 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog.

Schade

Als je naar foto’s kijkt van verschillende schepen die containers hebben verloren, dan zie je dat dit nooit netjes gebeurt. Er liggen containers schuin, containers zijn beschadigd en misschien is het schip zelf beschadigd. Anno 2020 is het onmogelijk om met een dergelijke situatie ongemerkt en ongezien in een haven aan te komen. Zonder dat ook maar een iemand een foto maakt. Door andere schepen, scheepsspotters of mensen die in de haven werken. Daarnaast geloof ik ook niet dat containerschepen het niet gaan melden als ze containers verliezen.

Gevaar

Iedereen kent de casus van MSC Zoe en de gevoeligheid. Daarnaast is het strafbaar om het niet te melden en je brengt je mede zeevarenden in gevaar. Containers drijven. Op de bodem vormen ze een gevaar voor de visserij. En wat ik al aangaf, je komt echt niet ongezien een haven binnen zonder dat het opvalt. Daarnaast kwamen er geen andere meldingen binnen bij de Duitse Kustwacht. Ook niet van schepen die containers zagen drijven.

Kamervragen

Zonder dat er bevestigde feiten zijn worden er direct Kamervragen gesteld. Politiek is emotie en dat blijkt wel. In plaats van de (crisis)organisaties hun werk te laten doen en af te wachten op feiten, direct al vragen stellen aan de minister.[12] Uiteindelijk stellen 4 Kamerleden 45 vragen.[13] Daarnaast zorgt het voor voer in het publieke debat over containerschepen boven de Waddeneilanden. Ook een interessant dossier. Daarover misschien een keer een apart artikel.

Onderzoek

De dagen erna zoekt de Duitse Kustwacht met een sonar aan boord van het schip Neuwerk naar containers op de zeebodem.[14] Ook het Nederlandse Kustwachtvliegtuig zoekt naar drijvende objecten. Daarnaast neemt de Duitse Kustwacht contact op met containermaatschappen.[15] Al met al wordt dus serieus ingezet op de melding. Om deze te onderzoeken. Natuurlijk om de scheepvaart en visserij veilig te houden. 

Geen containers

Op donderdagmiddag wordt duidelijk dat er geen bewijs is op overboord geslagen containers. Een containerschip heeft geen melding gedaan van verloren containers, maatschappijen hebben navraag gedaan bij hun kapiteins, de Neuwerk heeft niets gevonden en vanuit de lucht werd niets gesignaleerd.[16] Kortom, loos alarm. Gelukkig maar. Wel bewijst het dat dergelijke meldingen serieus worden genomen. Alles om de scheepvaart en het milieu te beschermen. En dat er geen containers liggen, daar hoor je nauwelijks meer wat over.

De cirkel

Als ik de casus ontleed zijn er de ‘bekende’ fenomenen:
– één tweet leidt tot een mediastorm;
– dit zonder andere bewijzen/meldingen;
– zonder feiten volgen Kamervragen;
– regionale media betrokken bij het onderwerp zitten er bovenop;
– bij ontkrachting van de melding volgt nauwelijks media-aandacht.

Ik heb dit artikel geschreven vanuit het communicatieperspectief. Hoe een melding kan leiden tot een mediastorm en Kamervragen. Ik verwijt dus niemand iets en het gaat in dit stuk ook niet over goed/fout. Ik ben juist trots dat we als Nederland en Duitsland dergelijke meldingen serieus nemen en ernaar handelen! Dit artikel heb ik eerder geplaatst op LinkedIn.

Foto’s: containerschip, Kustwachtvliegtuig (privécollectie) / OOCL Rauma, MSC Zoe (Kustwacht Nederland) / One Apus (Twitter @nobuya0827).

Bronnen

[1] https://twitter.com/dirkkraakbra7/status/1336341853172424709
[2] https://twitter.com/noord360/status/1336700587707150343
[3] https://www.telegraaf.nl/nieuws/1891164517/mogelijk-tot-200-containers-overboord-in-noordzee
[4] https://www.facebook.com/KustnieuwsNL/posts/3416723608453856
[5] https://twitter.com/dirkkraakbra7/status/1336348993799008258
[6] https://www.lc.nl/friesland/Containers-overboord-in-Duits-deel-Noordzee-26271135.html
[7] https://twitter.com/DirkWals/status/1336709060062801920
[8] https://twitter.com/RutgerSchonis/status/1336619348845359113
[9] https://twitter.com/RutgerSchonis/status/1336703036106870786
[10] https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/207965/schipper-knrm-kotter-zonk-binnen-een-minuut
[11] https://www.kustwacht.nl/nl/node/571
[12] https://twitter.com/RutgerSchonis/status/1336703036106870786
[13] https://twitter.com/reportfromNL/status/1337350806706790402
[14] https://twitter.com/Ireneov/status/1336640608904024071
[15] https://www.lc.nl/friesland/Urker-visser-denkt-te-weten-dat-hij-containers-zag-rederij-Maersk-zegt-dat-geen-enkel-schip-iets-heeft-verloren-26271815.html
[16] https://www.rtvnoord.nl/nieuws/769747/Nieuwe-containerramp-lijkt-loos-alarm